د انسان د حافظې او اعصابو د قوت او کمزورتيا لاملونه

د انسان د حافظې او اعصابو د قوت او کمزورتيا لاملونه

د نسيان يعني د ياد د قوې د کمزورۍ اسباب دوه قسمه دي:
يو قسم ظاهري او جسماني اسباب دي، او بل قسم باطني او روحاني دي.
کوم چي جسماني اسباب دي نو د هغو له جملې څخه يو کسَل دئ، يعني کهالي او سستي چي په بدن د انسان کښي پيداسي.
دوهم: سبب کثرت او ډيروالئ د بلغمو دئ، غالبًا د انسان به بدن کښي سستي او کهالي هم د بلغمو په وجه پيدا کيږي، او د بلغمو ډير والئ بيا د ډيرو اوبو له چښلو څخه غالبًا پيدا کيږي، او د ډير چښاک خواهش بيا د ډير خوراک کولو څخه منځته راځي.
دريم سبب: د نسيان او د کمزورۍ د حافظې دادئ چي د انسان شغل او تعلقات ډير سي.
څلرم سبب: يې دادی چي د تريو سيب خوراک چي انسان کوي نو دا هم د حافظې د کمزورۍ سبب ګرځي.
پنځم سبب: يې کتل و هغه چاته دي چي په دار راځړول سوئ وي.
شپږم سبب: يې د قبرو د تختو او ډبرو د ليک او نوشتې ويل دي، دارنګه نور اسباب يې هم سته، مثلا چي د اوښانو د قطار په منځ کښي څوک تيريږي، يا ژوندۍ شپږي پر مځکه غورځوي، يا پر څټ باندي ښکر ولګوي، دا هم د حافظې د کمزورۍ له اسبابو څخه دي، دارنګه د دنيا په أمورو کښي سوچونه او فکر بندول، په دنيوي مصيبتو او غمو کښي مبتلا کيدل هم د نسيان سبب ګرځي.
او روحاني سببونه د نسيان او د کمزورۍ د حافظې ګناوي او له شرعي أحکامو څخه مخالفت کول دي، امام شافعي (رحمه الله) فرمايلي دي چي ما و حضرت وکيع (رحمه الله) ته د حافظې د بدۍ او کمزورۍ شکايت وکړ، نو ده و ماته پدې خبره باندي ټينګار وکړ چي له ګناوو څخه اعراض کوه او ځان ورڅخه ساته، يعني نو حافظه به دي سمه او قوي سي.
او کوم چي د حافظې د زياتوالي او د قوت سبب ګرځينو ځيني مهم له هغو څخه په دې شرحه دي:
۱_ د علمي خبرو په يادولو کښي کوښښ او دوام کول.
۲_ د خوراک او د غذا کمول.
۳_ د وچي ډوډۍ استعمال.
۴_ مسواک وهل؛ ځکه چي مسواک وهل په بلغمو کښي کمبود راولي، حافظه قوي کوي او په خبرو کښي فصاحت پيدا
کوي، فقهاوو (۷۰) يا (۷۲) فايدې د مسواک ذکر کړيدي.
۵_ پر نبي (صلی الله عليه وسلم) باندي درود ويل د حافظې په زياتولو کښي ډير قوي أثر لري.
۶_صلوة تهجد کول.
۷_ و قرآنکريم ته په سترګو کتل او تلاوت کول؛ ځکه چي په دې کښي جمع د دوو عبادتو راځي چي تلاوت او نظر دئ و قرآنکريم ته.
۹_ د عسلو [شهدو] چښل، او له برې او شکري سره کُندُر خوړل.
۱۰_ يو بل ډير مهم شئ د حافظې د قوي کولو دادئ چي انسان هر سهار پر تش نس باندي يو ويشت دانې سرې وڅکي (هرتاوۍ) خوري، او دا د ډيرو نورو مرضو دپاره هم ښه علاج دئ.
۱۱_ دارنګه هر شئ چي د بلغمو ورکونکئ وي د هغه خوړل.
”حقپال”



اعصاب روغتيا معلوماتي
t