چاپلوسي څه ته وايي او له کومه وخته رواج ده؟

چاپلوسي څه ته وايي او له کومه وخته رواج ده؟

چاپلوسي (سرکون‌‌‌‌‌‌ډۍ)څه ته وایی څنګه عمل دی د څه لپاره تر سره کیږی او له کومه وخته رواج ده؟
د کیمبریج انګلیسی ډیکشنری چاپلوسی داسی را پیژنی:
د یو چا دومره د لوړ او ښه ښودلو عمل ته چی هغومره لوړ او ښه نه وی چاپلوسی بلل کیږي.
یا د ریا او یوه هدف د تر لاسه کولو لپاره په نرمو او ګرمو الفاظو د یو چا هسی تعریف چی د حقیقت سره ورته والی و نه لری چاپلوسی بلل کیږی.
همدارنګه د چاپلوسۍ یو بل عام تعریف داسی دی چی:
د خپلی ګټی لپاره په دروغو سره د یو چا ستاینه او توصیف کولو ته چاپلوسی وایی.
د چاپلوسۍ د تاریخ پیژندنه یوه په زړه پوری څیړنه ده چی د تي لرونکو حیواناتو څخه تر ماډرن انسانه پوری را رسیږی.
مشهور لیکوال او محقق “ریچار‌‌‌‌‌‌ډ سټینګل” په خپل یوه اثر کی چی د چاپلوسۍ تاریخچه نومیږی داسی لیکی: «که تاسو داسی فکر کوی چی لومړنې چاپلوس شیطان دې نو ښکاری چی د چاپلوسۍ د تاریخ پیژندنې ته ورنژدی شوی یاست»
نوموړی تر دی خبری وروسته زیاتوی «چاپلوسی یوه لاروا ده چې د چاپلوس انسان په جینونو کی ځای لری او سلګونه علتونه لري.
تر ټولو مشهور ‌‌‌‌‌‌علتونه یی څلور دي،
۱- د ارثي عادت له مخې،،
۲- د ځان د نژدې کولو لپاره،
۳- د موقف او مادیاتو د لاسته راوړلو لپاره،
۴- د نورو سره د عقدې پاللو پخاطر،
چاپلوسان په ډیر مهارت سره د وخت په پیژندنه او د وخت سره سم د ستاینی په طریقه کلماتو او د یادولو په طرز ډیر ښه پوهیږی او دا ښه سنجولی شی چی د کوم ډول تعریف لپاره کومه مناسبه موقع او کوم مناسب الفاظ دي.
چاپلوسان رنځوران او معتادین دی چی بی له چاپلوسی ورته د ژوند کول دومره مشکل او سخت دی لکه ماهی چی د اوبو نه بهر ژوند نشی کولې.
په لنډه توګه ویلې شو چی چاپلوسی او د چاپلوسانو په غوړو خبرو او مشورو باندی په هره ټولنه کې ډیری ستونزی منځ ته راغلی او خلک له ‌‌‌‌‌‌ډيرو مشکلاتو سره مخامخ شوي دي.
هر څوک چی په هر مقام کی قرار لری که غواړی چی د تاریخی بدنامۍ نه ځان وساتی نو تر ټولو د مخه دی د چاپلوسانو د احاطه کیدو نه ځان وژغوری او هغوۍ ته دی دا موقع نه ورکوی چې د دوۍ له امله خلکو ته احمق او ناپوهه ښکاره شي.
که چیری چارواکي دا رنځوران له خپلی حلقی وباسي او په غړیدلو سترګو کار وکړی نو هم به د دوی سترګی د خپلی ټولنی حقیقی څیره ووینی او هم به په دی د پوهیدو توان تر لاسه کړی چی دوی تر کومه حده په خپلو ورځنیو کړنو کی بریالی او یا وروسته پاتی دي.

سعادت میرزا




t